Het Baken

Afgelopen woensdag ben ik langsgegaan bij Bep Brens, die sinds 12,5 jaar werkt bij ouderenontmoetingscentrum Het Baken. Op weg naar het Atelier, fiets ik iedere week langs deze plek, en altijd kijk ik even snel naar binnen: snel, snel, snel op m’n fiets, dus een heel duidelijk beeld heb ik niet kunnen vormen. Wat me wel opvalt is dat het er heel knus uitziet, een kleine woonkamer die geheel gevuld is met twee grote tafels en bomvol zilvergrijze kapsels zit. Het ziet eruit als een plek, waar het fijn is te zijn.

Ik klop aan, voordat de deur opengedaan wordt lees ik het briefje dat op ooghoogte hangt: Het Baken bedankt alle buurtbewoners en andere geinteresseerden die ons gesteund hebben, om te zorgen dat we mochten blijven’. Later begrijp ik dat Het Baken was bijna wegbezuinigd, maar dankzij een petitie is dit voorkomen. Een pak van het hart van Bep: ‘God. Ik moet er niet aan denken, je moet je beseffen wat een impact dat zou hebben op alle oudjes”. De oudere mensen, allemaal tussen de 75 en 95 jaar oud, hebben vaak geen tot nauwelijks familieleden. De ouderenontmoetingsplek zorgt ervoor dat er een invulling is voor een dagelijks terugkerende eenzaamheid, die veel mensen op latere leeftijd ervaren: “Er zijn hier veel alleengaanden, in tegenstelling tot aaleenstaanden hebben zij er niet bewust voor gekozen alleen te zijn. Wij zijn er voor een kop koffie, een maaltijd,  –maar vooral voor gezelligheid, even onder de mensen zijn”. Bep benadrukt vervolgens dat Het Baken niet alleen de kern van het sociale leven van veel 65plussers is, maar dat het meer biedt dan een dagbesteding. Het is een vorm van sociale controle: als er iemand niet op komt dagen, wordt er gebeld en bij radiostilte gaan ze langs. Ook komen er deskundigen langs, om informatie te verstrekken over zaken die ouderen aangaan. Zo was er een notaris om uitleg –en een vriendelijke prijs!- te geven over het testament, waarvan velen bleken te denken dat dat alleen iets is voor de rijkeren. Ook was er een deskundige op het gebied van weerbaardheid- zodat de ouderen zich zekerder voelen wanneer ze op straat worden aangesproken.

Het is me duidelijk: Het Baken is een hele waardevolle en gewaardeerde plek in deze buurt. Bep heeft zoveel hart voor deze plek, ik voel haar liefde met golven het kantoortje instromen. Wanneer ik voorstel om met het Viavia project te komen koken bij Het Baken, krullen haar mondhoeken op. Enthousiast haalt ze lijsten tevoorschijn: het moet vet- en zoutarm zijn, ze serveren altijd drie gangen, sommige gasten zijn allergisch voor het een of ander, ze koken vaak nostalgische gerechten (heb ik ooit van dikkerdjes gehoord?)… Ik ben zojuist begonnen aan mijn zoektocht, het leukste zou het zijn om te koken met producten die ik niet herken, maar die zullen gaan leven door de herinneringen die de eters er ongetwijfeld aan zullen  verbinden. Duivekater anyone?

buiten//binnen

Voor mijn project onderzoek ik telkens het contrast tussen de binnen- en de buitenwereld van een persoon. In dit filmpje heb ik mensen gevraagd of zij hun ogen konden sluiten, en op een zelf gekozen moment hun ogen weer open konden doen. Met hun ogen dicht zijn ze letterlijk in zichzelf gekeerd. Als mensen hun ogen openen, zie je ze geconfronteerd met de buitenwereld, met de camera, met alles om hen heen. Deze confrontatie met de buitenwereld vind ik goed gelukt, en laat ook echt het binnenste van de geportretteerden zien.

ViAViA host eerste Wereld Restaurant

Op zondag 16 december host ViAViA de eerste editie van 't Wereld Restaurant tijdens het Winters Binnen Festival. ViAViA vraagt 10 mensen uit uiteenlopende culturen om een gerecht te koken en te mee te brengen. Een artistiek aangekleed diner waar de verschillende projecten van ViAViA even samenkomen.

FONS EN JAN

OME JAN & OME FONS

“M’n vrouw zegt dan dat het maar een spelletje is, maar ja gaat je eigen toch opvreten hoor –doodziek ben ik er van.” Schoorvoetend benader ik het groepje grijze mannen dat aan de bar hangt van voetbalclub DWV. Er hangt een droeve sfeer: uit het veld geslagen blikken, hangende schouders en een bedrukt stemvolume. De mannen schuiven gelukkig direct een kruk voor mij bij, en de barman schenkt een kopje filterkoffie (“bakkie warmte, voor je koude handen”) voor me in. Ik voel me welkom.

Ome Fons en Ome Jan zijn al zolang ze zich kunnen herinneren lid van de club, en het is naar hun mening niet echt veranderd in zestig jaar. Ik kijk om me heen, en het hele interieur bevestigt deze opmerking. De tafels, de stoelen, de muren, het plafond: alles is van donker hout, en aangekleed met witkanten gordijnen. De ouderwetse kassa slaat met een harde klap dicht, iedere keer wanneer een jonge speler een glas cola afrekent. De mannen beschouwen ADV als een tweede huis, ook nu ze zelf te oud zijn om te spelen: “Het is kiezen of delen. Thuis is mijn vrouwtje, maar die kijkt The Bold en the Beautiful, dan zit ik liever hier met de mannen en een bakkie aan de bar”. Deze opmerking over ADV is een aanleiding voor de omes om weer te beginnen over de nederlaag van hun team. De teneergeslagen blikken van de mannen brengen me het schaamrood op de kaken: hoe durf ik in een rouwende voetbalkantine, vragen te stellen over iets triviaals als eten? Voorzichtig vouw ik mijn vragen in een voetbaljasje. Kwamen ze hier vroeger al, en wat kregen ze dan te eten als ze thuiskwamen? Had een gezin van tien leden geld over voor een voetbalclub, en was dit geldgebrek te merken in de avondmaaltijd? Een beetje doorzichtig, maar het werkt wel: ome Jan en ome Fons kunnen mopperen over de wanprestaties van hun club, en geven tegelijkertijd antwoord op mijn vragen. Wel hebben de mannen vanavond een korte aandachtspanne, en lijken ze het na het verlies prettig te vinden om nog een beetje controle te hebben. Daarom leg ik me neer bij het feit, dat ze telkens terug willen keren en uit willen weiden over twee zaken:

1.     Stamppot

2.     Vrouwen achter het fornuis

Op welke vraag ik dan ook stel, krijg ik hetzelfde antwoord: stamppot, hutspot, andijvie, witlof, boontjes en altijd aardappel. Beiden hebben nog geen tien keer in hun leven in de keuken gestaan: “ Moedertje de vrouw kookt voor mij, en voor hem kookt z’n zus”. Als ik vraag wat ze koken, haalt Fons diep adem: “ Stamppot, hutspot, andijvie, witlof, boontjes. Alles met aardappel. Gekookt, gebakken”.

Wanneer Jan begint over vroeger, word ook ik een beetje teneergeslagen. Korte verhalen komen los over de schaarste in oorlogstijd. Veel lijken ze er niet over kwijt te willen, en ik vraag uit respect niet door, maar luister in stilte naar wat ze wel loslaten. Ze aten elke dag aardappelen, gestampt en aangelengd met water zodat het meer leek. “Aardappelsoep was het”, aldus Fons. Jan is een keer helemaal naar Schagen ( ik vond het halfuurtje auto naar ons zomerhuis in Egmond vroeger al onuitstaanbaar lang..) gelopen (gelopen!). In de kou, alleen, en met de hoop terug te keren met een grote zak vol uien. Niets was minder waar, bijna terug in Amsterdam, werd de zak van hem afgenomen. Jan vertelt dat ze door dit soort gefaalde acties een aantal keer bloembollen hebben moeten eten: “Echt vies was het niet, het was meer het idee. Je voelt je erg klein, wanneer je niet eens een gewone gekookte aardappel op je bord hebt liggen.” Ik staar naar mijn handen op de glimmende bar, het rijtje dat Fons meerdere keren voor me opdreunde klinkt ineens heel erg luxueus en aantrekkelijk: “Stamppot, hutspot, andijvie, witlof, boontjes. Alles met aardappel. Gekookt, gebakken”.

DOE AVOND

Vanavond is 'ViAViA DOE AVOND' in de Modestraat: iedereen druppelt binnen en Lisa staat al in de keuken. Vanavond eten we een gerecht dat bestaat uit een Lisa Mix van een oud fries recept dat zij van haar grootmoeder leerde gecombineerd met obscure producten die zij in de plaatselijke toko's vond, zoals Dullie's Ketjap. Hier maken we een traditie van!

Na het eten gaat iedereen in z'n eigen hoekje aan de slag. Jet komt net van de lokale voetbalclub waar ze Ome Fons en Ome Jan in de kantine de kleren van het lijf vroeg en zit nu druk te tikken met het gesprek op haar koptelefoon. Play-Pause-Tik-Play-Pauze Tik...

Zindzi maakt een beeldroman, ze zoekt overeenkomsten tussen de karakters van noord bewoners die zij fotografeerde en de karakters van kamerplanten... Dit verdient verdere uitleg!

Onze nieuwe aanwinst Sarah kruipt na een gesprek over verschillende culturen en afkomst in de roze laptop. Ze verzint vragen en opdrachten voor Bredero College leerlingen omtrent deze onderwerpen en hoopt in hun belevingswereld raakvlakken te vinden met de hare. Wordt vervolgd...

Recepten Ruilhandel

Dit zijn de recepten die ik van buurtbewoners gekregen heb. Elke week probeer ik er eentje uit, of maak ik er een eigen creatie van. Morgen eet ik een omeletje van Souhaila!

STAMP

In de MEDIAMATIC fabriek op de VOC-Kade is van 20 oktober t/m 6 januari een serie tentoonstellingen en evenementen over ruilen. Op 18 november worden er stamppotrecepten geruild.
De projecten van Lisa (recepten ruilen; mensen samenbrengen door middel van eten en koken; opzoek gaan naar de mens achter een product) en die van mij (verhalen over vroeger, verhalen over eten) kunnen hier ongetwijfeld wat inspiratie opdoen. Sowieso krijgen we voor het geweldige recept van Tante Tiny een stamppot recept terug, en kunnen we stamppotdag houden in de Modestraat.
Ik ben in. WHO ELSE?

http://www.mediamatic.net/327159/nl/stamppotrecepten-ruilen

BOTER REUZEL SMOUT

Ik sprak eind vorige week tante Tiny, een dame die haar halve jeugd doorgebracht heeft in Amsterdam-Noord. Ons gesprek begint met wat standaardvragen, het lijkt alsof ik de vragen uit haar moet trekken. Ze is het niet zo gewend om met vreemden te spreken: "Sociaal ben ik wel hoor, maar met de mensen hier, uit de straat, op de hoek. Je kent het wel".

Wanneer we het hebben over stamppot, komen de tongen ineens los. Ze haalt haar neus op bij mijn zuurkool met blokjes geroosterde pompoen,appel en ricotta. Laat staan een boerenkool met paprika, pijnboompitten en pesto, zonder worst. ZONDER WORST?! Met glanzende ogen en wilde armgebaren (ik heb geloof ik vijf minuten als een debiel geglimlacht, ik vind zulk oprecht enthousiasme altijd vermakelijk en ontroerend tegelijk) vertelt ze hoe de stamppotten vroeger echt lekker waren 'met alles erop en eraan hoor. en niks geen gezeur over een goeie hoeveelheid vet erin'.

Interessant is ons gesprek dat hieruit voortkomt. De vrouwen met kinderen in haar supermarkt, ziet ze mandjes volladen met magere kaas, vegetarische burgers en allerhande mueslirepen, frisdrank zonder suiker. 'Smakeloze meuk, as je het mij vraagt'. Deze zelfde vrouwen, hebben kinderen die nog voor ze de straat uitgewandeld zijn sochtends, een zak chips opentrekken. Deze zelfde kinderen drinken pakjes limonade en repen ontbijt als ware het gezonde snacks. 'Vroeger kregen we ontbijt, lunch en avondeten. En dan veel he, en goed, en lekker vet. En tussendoor klaagde je niet dat je meer wilde, je speelde gewoon en vergat de tijd. Roepen moesten ze ons! Roepen. Dat het eten koud stond te worden. En geen van ons was dik he, nergens waren dikkerdjes zoals je ze nu ziet.'

Als ik Tiny vraag wat volgens haar de grootste oorzaak is van het groeiende aantal te dikke kinderen in haar buurtje, verbaast haar antwoord me: 'De kinderen van tegenwoordig zijn kleine rubensprinsjes, porseleinen poppetjes. Zet ze binnen, op een stoel, voor de televisie met makkelijk te verteren programma's en makkelijk te verteren eten. DIK zullen ze worden, ontieglijk dik met dichtgeslibde aders.. maar ze zullen in elk geval niet breken. We handelen tegenwoordig allemaal uit angst. Bang om een stootje te krijgen, bang om op je bek te gaan." Ik glimlach, en vraag Tiny om haar recept voor boerenkool MET spekjes MET worst MET reuzel en MET een extra lepel jus.

  Ingredienten voor 4 personen

1 kg aardappelen
4 worsten, goeie kwaliteit!
300 g gerookte spekblokjes
boerenkool, 1 zak of 1 hele kool
halve liter bouillon, liefst zelf getrokken
100 g smout (of reuzel --> buikvet van varken)
4 varkenskoteletten

Schil de aardappelen en snijdt ze in kleine blokjes. Kook deze gaar.
Smelt de helft van de smout in een braadpan, en stoof de kool op zacht vuur. Verdeel de spekblokjes, de bouillon en naar smaak peper en zout eroverheen. Laat het een uur sudderen op zacht vuur, roer halverwege om. Bak de worsten zo'n twintig minuten voor het einde van de baktijd van de kool, in de rest van de smout.
Giet het bakvocht bij de kool. En stamp deze samen met de aardappelen tot boerenkool.
Verdeel over de borden, serveer met worst. (En als je echt een vullende wintermaaltijd wil, geef je er niet alleen worst, maar ook lekker vette varkenskoteletten bij: mij nog iets te heftig, maar misschien het proberen waard na de eerste schaatstocht deze winter...)

Ketjap van dullie

De ketjap van Dullie,
Wie Dullie is, is nog een mysterie.
Ik heb haar telefoon nummer.
En ik heb haar ketjap.
De eigenaar van Tropical Corner, schreef het nummer van de maker van de lekkerste ketjap die ik ooit geproefd had op de achterkant van mijn bonnetje.

Thuis aangekomen heb ik het oude recept van mijn oma gemaakt.
Kip Stiens (het dorpje in Friesland waar mijn oma woonde)
-1 uit
-1.5 kipfilet
-1 blikje perziken (met suikerwater)
-1 blikje tomaten puree
-heel veel ketjap

Eerst de kip aanbakken in een beetje olie met ui en de tomaten puree, redelijk snel afblussen met een beetje sap van de perziken, perzik in stukjes toevoegen, en ketjap en perziksap naar smaak.
Eten met rijst.

Ik heb mij altijd afgevraagd hoe dit recept met Indonesische invloeden bij mijn Friese oma terecht gekomen is. En ik vind het dan ook heel jammer dat ik dit niet meer aan haar heb kunnen vragen. Nu hoop ik wel veel verhalen van andere mooie familie recepten te kunnen verzamelen.
Te beginnen bij Dullie, de mysterieuze maakster van de ketjap.

Het geheim.

De laatste tijd ben ik in de ban van Diane Arbus, een fotografe die in de jaren 70 in Amerika portretten maakte, vooral van mensen op straat. Vaak portretteerde ze de gekte die in mensen schuil gaat. "A photograph is a secret about a secret, the more you tell the less you know." Deze uitspraak vind ik prachtig, en vat mijn fascinatie voor fotografie in een zin samen. Ze verteld in de quote dat het in haar foto's juist gaat over het gene wat je juist niet ziet. Het gene wat er schuil gaat achter de foto, het genen wat je zelf in kan vullen als kijker. Het mysterie.

ELS

IK NOEM HAAR ELS, als ik haar vraag of ik een foto van haar mag maken, vraagt ze bijdehand "Waarvoor??!". Maar als ik haar dan uitleg waarvoor, zie ik de frons tussen haar wenkbrauwen versoepelen en zegt ze halverwege mijn verhaal "Nou, vooruit dan maar". Els is symphatiek, maar vertrouwt mensen bijna nooit. Ze houdt van roddelen met de buurvrouw van links, Bianka. Met de buurvrouw van rechts roddelt ze dan weer over de buurvrouw van links. Zo blijft ze bezig. Gezien haar sterretjes sjaal en bril, houdt Els wel van spullen kopen en er verzorgt uit zien. Het woord 'trendy' zou ze met gemak gebruiken. Els is een koopjes-vrouw. Haar lievelingsbloemen zijn hortensia's. Els heeft een hekel aan onverzorgde nagelriemen, en aait graag de oren van haar hondje 'Kelly'. "Vroeger was ik een wilde hoor" zegt ze vaak. Ze valt graag in de smaak, en als dit niet gebeurt hoef je niet op Els te rekenen. Haar man, op de achtergrond zichtbaar, houdt zich graag rustiger. Aad kijkt graag voetbal, en houdt van koffie met fabriekscake. Els eet liever krakelingen.

fantasie versus realiteit

Zoals ik al eerder vertelde, heb ik vaak de neiging om in mijn eigen fantasie te willen geloven. In mijn hoofd richt ik iemands leven in. Als ik een portret maak van iemand bijvoorbeeld. Ik zie gelijk voor me hoe iemands leven in elkaar zit. Hoe iemand s'ochtends zijn koffie drinkt, en hoe zijn of haar huis ruikt. Of iemand s'ochtends naast iemand wakker word, of juist alleen. Daarom ben ik begonnen met verhalen bedenken, over mensen die ik fotografeerde op het Mosveld.

UFUK

Lisa en ik leerden vandaag van de bevlogen bakker ambachtelijke turkse broden bakken.
Bijzonder hoe ze de deuren voor ons openstelden: Ufuk en Abi lieten ons meekijken, beantwoordden onze vragen en deden dit allemaal zonder enige haast. Ik voelde me echt welkom, en kan zo gauw niet kiezen wat me het meest ontroerde: de liefde waarmee Ufuk vertelde over het werk dat hij al vijftien jaar doet, hoe hij koffie voor ons maakte en een sigaretje met ons rookte achterin de bakkerij, hoe al onze tientallen vragen met alle geduld beantwoord werden, hoe de vrouw die er werkte (o, god, wat was haar naam ook alweer?) ons telkens zei warme thee te pakken en later verse gozlemes voor ons maakte (een soort Turkse pannekoek -al is de smaak HEEL anders dan een westerse pannekoek- gevuld met feta, spinazie of gehakt) en hoe we op het eind te horen kregen dat we altijd welkom waren om nog eens mee te kijken.
Vreemd toch, hoe zo'n multiculturele samenleving uiteindelijk toch nog zo gescheiden van elkaar leeft. Wat weten we nu eigenlijk van de andere culturen om ons heen? En dat terwijl er maar een vraag, een kleine stap, nodig is om deuren te openen.. en te zien dat we allemaal gewoon mensen zijn die werken voor ons brood, houden van goed eten en gezelschap.. en meer van dat soort cliches.  Met warme broden ("die krijgen jullie van ons hoor") in plastic tasjes aan ons stuur fietsten we weer richting de pont.. weer een stukje van Noord leren kennen! 

TRUUS

De griep die de een na de ander in mijn omgeving trof, heeft ook mij een week gevloerd.

Dientengevolge heb ik iets minder kunnen doen, dan ik van plan was..

MAAR. Ik heb wel wat gedaan:

1. naar het Mosveld gegaan met mijn oude typemachine om eetherinneringen van vroeger te verzamelen.
2. mijn eerste interview met een ras-Noorderling (?) gehad.

MOSVELD: ik vroeg mensen om kort op te schrijven wat in hen opkwam als ik ze vroeg naar hun herinneringen aan het Noord van vroeger, en de eetgewoontes die ze toen kenden. Hierbij vroeg ik ze om niet alleen hun eigen verhaal te geven (in de vorm van een receptje, een kort verhaaltje, een paar steekwoorden, ouderwets keukengerei..), maar om ook te reageren op wat hun voorgangers hadden getypt. Een foto van de lijst zal ik morgen uploaden!

INTERVIEW: mijn vriendin Jeanie is geboren en getogen in Noord, in Floradorp. Ik ben bij haar moeder Truus op bezoek gegaan, voor koffie, cake en een gesprek over eetgewoontes van vroeger. Het was een hele bijzondere ervaring: het was een van de eerste interviews die ik ooit hield, en ik was vantevoren bang voor een statische vraag-antwoord situatie. Maar al na een paar minuten merkte ik dat het echt een gedachtewisseling was: Truus vertelde honderduit, en ik heb slechts twee of drie keer op mijn vooraf opgestelde vragenlijst gekeken om het gesprek een andere kant op te sturen. Het enthousiasme waarmee Truus sprak, trof echter tegen mijn verwachting in niet de nostalgie van het eten van vroeger, maar de gemeenschapszin. De mensen hadden vaak minder te besteden dan nu, maar de vanzelfsprekendheid waarmee alles werd gedeeld, raakte me. Ik zal binnenkort een filmpje uploaden, waarop ik de mooiste anecdotes zal laten zien die die dag zijn gedeeld. 

Hieronder alvast eentje, waarvan ik een glimlach kreeg op m'n gezicht. 

              "Er woonden hier in 'het dorp' alleen maar arbeidersgezinnen. Geen van ons had veel te besteden; je was tevreden met niets. Op vrijdag kreeg mijn vader zijn loonzakje, in zo'n smal klein envelopje, en daar fietste hij dan mee langs de markt. Daar haalde hij twee haringen (en we waren met z'n achten he, ken je nagaan..), en dat ging dan in acht hele kleine, maar gelijke reepjes. Ieder hapje werd goed gemengd met uitjes en zuur, en dan hadden we alle acht een heerlijk stukje vis. "

Volgende week heb ik een tweede interview gepland staan, en maandagmiddag ga ik langs bij een oude-van-dagen centrum om de hoek van Modestraat. Hopelijk tref ik daar een open deur, en kan ik een kopje koffie meedoen (of bridgen desnoods, wie leert me de regels?) en praten met de mensen van daar over het eten van toen en het gemis (als kiespijn) van gewoontes indertijd. 

VERHALEN VAN NOORD

Mijn twee grote fascinaties voor 'eten'  en 'verhalen' samenbrengen in het stadsdeel boven het IJ: verhalen uit de keukens van Noord. Dat wilde ik, maar hoe het te bereiken?
Vorige week heb ik envelopjes in brievenbussen van de Niewendammerstraat gedaan, in de hoop een woordassociatiereeks te creeeren.
Op zaterdag 29 september was er een Modestraatfeest, waarop Zindzi portretfoto's heeft gemaakt en Lisa recepten heeft uitgewisseld. Er zijn veel contacten gelegd die dag (onder andere een afspraak om bij iemand thuis te gaan koken!), maar ook hebben de anderen namens mij een rol bakpapier opgehangen waarop mensen hun ontbijt konden uittekenen. De mooiste was toch wel van een klein meisje dat iedere ochtend ontbijtgranen had, weergegeven door een illustratie van een grote kom tot de nok toe gevuld met: 'korenvlees' (spreek dat maar hardop uit).

Zelf heb ik deze week twee interviews met mensen die al hun hele leven in Noord wonen. Ik neem een fototoestel mee, geluidsapparatuur, en (als ik aan een goede camera kan komen) ook een filmcamera.
Ik wil erheen gaan met een aantal gerichte vragen (wat was het lievelingsgerecht toen je klein was, van welk gerecht gruwelde je, welk ouderwets keukengerei staat je het meest bij, aten jullie enkel hollandse pot). De definitie van een interview is, volgens Van Dale:

in·ter·view [intərvjoeː] (het; o; meervoud: interviews) 1vraaggesprek

En een gesprek is 'een mondelinge conversatie waarbij informatie uitgewisseld wordt' (online encyclopedie). Wat ik met al deze aangehaalde definities wil aangeven: ik zie het interview als een gesprek waarbij beide partijen reageren op elkaars verhalen, vragen en antwoorden.

Ik ben benieuwd naar de verhalen die loskomen. Maar ook naar welke volgende stappen dit in leven gaat roepen: leidt het gesprek met de een me naar een favoriete winkel van vroeger, die nog altijd bestaat? Leidt het me naar een volgende gesprekspartner? Misschien dat ik een diner kan organiseren voor alle geinterviewden, in de Modestraat, waarbij alle lievelingsgerechten van weleer op tafel komen?

Voorstelrondje: Lisa

Ik ben Lisa, 20 jaar en studeer Visual Art en Design management aan de Hoge school van de kusten in Utrecht.
Die studie gaat meer over het organiseren, managen en tot stand brengen van kunst in de breedste zin van het woord. Maar daarnaast heb ik een grote passie voor eten. Eten maken, eten op eten, eten kopen en eten beschrijven. Ik wil deze passie/obsessie als uitgangspunt gebruiken binnen het VIAVIA project.
Eten is bindend, eten opent deuren en ontluikt verhalen.

Stap 1:
Tijdens ModestraatFest heb ik mijn eerste stap gemaakt om contact te krijgen met de buurtbewoners van Nieuwendam. Bij deze stap heb ik een ''recepten uitwisselpunt'' gecreëerd.

Eerst heb ik thuis een aantal van mijn eigen recepten opgeschreven en in deze enveloppen gestopt.
Dit was nog moeilijker dan gedacht, aangezien mijn recepten niet met duidelijk hoeveelheden omschreven staan, de recepten waren voor mij wel duidelijk....een snufje van dit, een handje van dat. Maar voor andere mensen waren het onmogelijke recepten. Uiteindelijk had ik 10 verschillende recepten en aan het eind van de dag had ik er weer 15 nieuwe bij. Allemaal recepten uitgewisseld bij het recepten uitwisselpunt. En daarnaast mag ik bij een aantal buurtbewoners een avondje koken, om te zien hoe het er in de keuken werkelijk aan toe gaat.
Een geslaagde dag, met veel bijzondere en lieve mensen.

Op naar stap 2, maar daarover schrijf ik snel weer een nieuwe blog.

Lisa

VOORSTELRONDJE: Zindzi

Ik ben Zindzi en studeer fotografie op de KABK in Den Haag. Ik zit nu in het tweede jaar van mijn studie en heb net als Jet een grote fascinatie voor verhalen. Ik denk dat het de nieuwsgierigheid naar verhalen is die mij drijft, zo zit ik vaak de hele dag op een bankje in de stad te bedenken wat voor leven er achter iemand schuilt. Soms vind ik het het dan leuker om in mijn eigen fantasie te blijven geloven, maar ben toch ook heel benieuwd naar de realiteit achter mijn fantasie. De wisselwerking tussen mijn eigen fantasie over mensen, en hun 'echte' verhalen wil ik proberen te vangen in beeld tijdens dit project.

STAP 2: Wie is wie?

Tijdens het Modestraat festival heb ik mensen gevraagd voor mij te gaan zitten, en op proberen te schrijven wie zij denken dat ik ben. Ze hadden geen enkele informatie van mij. Ik schreef in die zelfde tijd op wie ik dacht dat deze mensen waren, om zo te kijken of het beeld wat je van mensen hebt, klopt. Grappig was om te merken dat je elkaar op deze manier in een hele korte tijd leert kennen. Ook was het gek om te merken, dat de voorspellingen van de mensen voor mij, en mijn eigen voorspellingen, vaak klopte!

STAP 1: How I react on people, and how people react on me.

Van fotografie word altijd gezegd dat objectiviteit niet bestaat. Dat elke foto die je maakt, niet alleen iets over de gefotografeerde situatie verteld, maar ook juist over jou als fotograaf. Dit gegeven wilde ik op een simpele manier onderzoeken. Ik ben naar het mosveld gegaan, waar zaterdags altijd markt gehouden word. Heel noord is er aanwezig, er heerst een soort gezelligheid die ik alleen maar ken uit een meer dorps leven. Ik heb daar een aantal mensen geportretteerd. Aan elke geportretteerde vroeg ik of hij/zij ook een foto van mij kon maken.

Ik wilde onderzoeken of het portret wat van mij gemaakt werd, ook iets vertelde over de persoon die mij gefotografeerd had. Bovendien vind ik dat je best wel veel van iemand vraagt, als je iemand wilt portretteren. Je word geacht je kwetsbaar op te stellen, en je vast te laten leggen door iemand die je niet kent. Ik was benieuwd of ik daar iets voor terug kon doen. Misschien zou de verdeling gelijker zijn, als zij mij ook vast mochten leggen.

WOORD-ASSOCIATIE-KETTINGBRIEF

De eerste week van het project was ik op vakantie, hierdoor heb ik niet heel veel kunnen doen aan het project. Omdat ik niet terug wilde komen met het gevoel dat mijn project stil gestaan had, heb ik toch een kleine stap ondernomen.

Ik heb een woord-associatie-kettingbrief bedacht, die de buurt door zou moeten gaan, om uiteindelijk bij ons terug te komen. Ik heb een brief rondgestuurt, met daarin envelopjes met kaartjes. Iedere bewoner ziet een woord staan, waarop ik vraag om deze te associeren met een culinaire jeugdherinnering. De bewoner probeert deze herinnering vervolgens te vatten in een nieuw woord, dat dan door kan gaan naar de volgende bewoner. In de brief (zie bijlage) vraag ik of de bewoner die de (al geadresseerde en gefrankeerde) brief ontvangt na 1 november, deze op de bus wil doen.

Ik hoop dat mensen bereidt zijn mee te doen, en ik gevulde enveloppen terugkrijg.
Wat ik precies wil doen met de verkregen kaartjes met eetwoorden, weet ik nog niet. Wel lijkt het idee van een hele associatiereeks aan eetwoorden, me een mooie symbolische verbintenis tussen alle bewoners van het stadsdeel.

De brieven (in foto's en tekst) die bewoners in hun bussen vonden:

Beste bewoner,

  Wij zijn een groep jonge kunstenaars, die werken in een atelier in Amsterdam-Noord. 

De kern van ons kunstproject ViaVia is om kunstobjecten te creeeren door middel van
   een wisselwerking tussen de buurtbewoners en onszelf. 

Ieder van ons collectief heeft een andere voorkeur, specialisatie. Ik ben gefascineerd door de

mate waarin onze herinneringen verbonden zijn aan eten. 

Mijn opdracht aan u is:

Denk aan eten dat verbonden is aan de herinnering van uw jeugd.

1. Kijk naar het woord op het papiertje  in het doorzichtige envelopje. 

2. Stop dit papiertje in een leeg, bruin envelopje en plak dicht.

2. Wat is het eerste ingrediënt of gerecht wat u met dit woord associeert?

3. Schrijf dit woord op het lege papiertje, en doe dit in het nu lege doorzichtige envelopje

4. Stop de hele mikmak in de grote envelop, en doe deze in de brievenbus van de buren. 

IS HET INMIDDELS NA 1 NOVEMBER?

Zou u de envelop op de bus willen doen? De envelop is al gefrankeerd en geadresseerd!

Uw bijdrage gaat weer door naar een volgende bewoner, en uiteindelijk hebben we

een hele lange lijst van woordassociaties die zijn verbonden aan de eetherinneringen

uit de jeugd van de bewoners van Amsterdam-Noord.

Benieuwd wat er precies gaat gebeuren met de verzamelde informatie? 

Volg onze blog: 

Liefs,

Jet

SO FAR SO GOOD.